Sinds 2023 betalen we in Vlaanderen niet enkel meer voor hoeveel stroom we verbruiken, maar ook voor wanneer we die stroom verbruiken.
Dat heeft alles te maken met het capaciteitstarief, een systeem dat je aanrekent op basis van je piekverbruik.
Maar wat is dat nu juist, zo’n piek? En waarom kan dat je factuur verhogen, zelfs als je totale verbruik niet stijgt?
Wat is piekverbruik precies?
Elke woning heeft momenten waarop er veel stroom tegelijk gevraagd wordt:
de oven, vaatwasser, droogkast en warmtepomp allemaal op hetzelfde moment — dat is een verbruikspiek.
Je digitale meter registreert elk kwartier hoeveel vermogen (kW) er gemiddeld verbruikt wordt.
De hoogste gemiddelde kwartierwaarde van de maand bepaalt je maandelijkse piek.
Fluvius gebruikt die pieken om het capaciteitstarief te berekenen: hoe hoger je pieken, hoe duurder je maandelijkse netvergoeding.
💡 Kort gezegd: niet hoeveel je verbruikt telt, maar hoe spreidend je het doet.
Hoeveel kost piekverbruik?
Volgens de VREG bedraagt het capaciteitstarief in 2025 gemiddeld € 52,95 per kW per jaar (excl. btw), ofwel ongeveer € 4,41 per maand per kW.
Er geldt bovendien een minimumbijdrage van 2,5 kW, wat overeenkomt met € 132,37 per jaar excl. btw.
Voorbeeld:
| Maandelijkse piek | Jaarlijkse kost (excl. btw) | Verschil |
|---|---|---|
| 2,5 kW (minimum) | ± € 132 / jaar | – |
| 4 kW | ± € 212 / jaar | + € 80 |
| 6 kW | ± € 318 / jaar | + € 186 |
Eén piek van 15 minuten kan dus al bepalen in welke prijsschijf je terechtkomt — en dat voel je op je factuur.
Hoe beperk je piekverbruik?
Je hoeft geen technicus te zijn om je pieken te verlagen. Een paar gewoontes helpen al veel:
- 🕐 Gebruik zware toestellen niet allemaal tegelijk.
- 🧺 Plan wasmachine en droogkast op verschillende tijdstippen.
- 🔌 Gebruik slimme stekkers of timers om verbruik te spreiden.
- 💧 Stel boilers of laadpunten zo in dat ze buiten piekuren werken.
Een energiebeheersysteem (EMS) kan dat automatisch voor je doen.
Ook thuisbatterijen helpen: ze leveren tijdelijk stroom tijdens pieken, waardoor je minder vermogen van het net haalt.
💬 Mocht je willen weten of dat in jouw situatie ook een verschil maakt, dan bekijken we dat bij SmartPeak graag vrijblijvend.
Waarom bestaat het capaciteitstarief?
Het Belgische stroomnet raakt steeds zwaarder belast.
Waar vroeger het verbruik vooral ’s ochtends en ’s avonds piekte, zien we vandaag veel grilligere patronen door elektrische wagens, warmtepompen, laadpalen en zonnepanelen.
Dat is op zich goed nieuws — we elektrificeren steeds meer — maar het zorgt voor grote pieken en dalen op momenten dat het net eigenlijk stabiel moet blijven.
Het capaciteitstarief is ingevoerd om gezinnen te stimuleren hun verbruik meer te spreiden in de tijd.
Maar er zit nog een dieper doel achter: CO₂-reductie en netstabiliteit.
Wanneer veel mensen tegelijk stroom vragen (denk aan winteravonden of collectieve laadmomenten), moet de netbeheerder plots extra energie voorzien.
Omdat zonne- en windenergie niet altijd beschikbaar zijn, wordt die extra stroom vaak geleverd door klassieke centrales op gas of steenkool — de snelst opstartbare, maar ook de meest CO₂-intensieve bronnen.
Door verbruikspieken te verminderen:
- hoeft de netbeheerder minder vaak die vervuilende reserves in te schakelen;
- blijven de CO₂-arme energiebronnen zoals zon, wind en kernenergie beter inzetbaar binnen hun natuurlijke ritme;
- en blijft het net op een gezondere, duurzamere frequentie (rond 50 Hz) draaien.
Kortom: het capaciteitstarief is niet enkel een financiële maatregel.
Het is een instrument om ons energiegedrag te sturen richting een stabieler, groener en efficiënter elektriciteitsnet.
Samengevat
- Piekverbruik = momenten van hoog gelijktijdig stroomverbruik.
- Fluvius gebruikt dit om het capaciteitstarief te berekenen.
- Minder pieken = lagere vaste netkosten.
- Slim energiebeheer en bewuste spreiding besparen geld én ontlasten het net.
Links:
