Sinds januari 2023 betaal je in Vlaanderen een deel van je energierekening niet meer alleen op basis van hoeveel stroom je verbruikt, maar ook op basis van hoeveel tegelijk. Dit capaciteitstarief zorgt voor verwarring bij veel mensen. Sommigen zien hun factuur plots met €100-200 stijgen, terwijl anderen nauwelijks verschil merken.
Herken je dit? Je komt thuis na het werk, zet de oven aan voor het avondeten, start de wasmachine, en sluit je elektrische wagen aan om op te laden. Wat je misschien niet beseft: op dat moment creëer je een verbruikspiek die je het hele jaar geld kan kosten.
In deze gids leg ik je stap voor stap uit wat het capaciteitstarief is, hoe het wordt berekend, en – belangrijker nog – hoe je er tot €200 per jaar op kunt besparen. Ook zonder direct een thuisbatterij aan te schaffen.
Wat is het capaciteitstarief precies?
Het capaciteitstarief is een nieuwe manier om de nettarieven (de kosten voor het transport van elektriciteit via het elektriciteitsnet) te berekenen. In plaats van alleen te betalen voor het totaal aantal kilowattuur (kWh) dat je verbruikt, betaal je nu ook voor je hoogste verbruikspiek.
Hoe werkt de meting?
Je digitale meter meet elk kwartier (dus om de 15 minuten) hoeveel stroom je verbruikt. Aan het einde van de maand kijkt de meter naar alle metingen en selecteert het hoogste kwartaal. Dat is je maandpiek.
Een voorbeeld: stel, op dinsdagavond 18:30 uur gebruik je 4 kWh in 15 minuten. Dat komt neer op een vermogen van 16 kW. Als dit je hoogste kwartier van de maand is, dan is 16 kW je maandpiek.
Vervolgens wordt er een gemiddelde berekend van je maandpieken van de afgelopen 12 maanden. Dat gemiddelde bepaalt hoeveel je betaalt aan capaciteitstarief.
Wat kost het?
In 2025 betaal je gemiddeld €52,95 per kilowatt (kW) per jaar (excl. btw), oftewel €4,41 per maand per kW. Dit tarief verschilt licht per netbeheerder, maar voor de meeste Vlamingen is Fluvius de netbeheerder en hanteert dit gemiddelde.
Er is wel een minimumdrempel van 2,5 kW. Dat betekent dat iedereen minstens €125 per jaar betaalt (excl. btw), ook al zou je perfect je verbruik kunnen spreiden.
Waarom is het capaciteitstarief ingevoerd?
Je vraagt je misschien af: waarom deze verandering? Het oude systeem rekende alles af op totaalverbruik. Dat was eenvoudig, maar niet eerlijk. Iemand die continu een kleine hoeveelheid stroom afneemt, belast het net veel minder dan iemand die enorme pieken creëert – ook al verbruiken ze misschien evenveel in totaal.
Het capaciteitstarief is bedoeld om:
– Het energienet efficiënter te gebruiken
– Mensen aan te moedigen hun verbruik te spreiden
– Investeringen in het net eerlijker te verdelen
– Ruimte te maken voor meer zonnepanelen, warmtepompen en elektrische wagens
Voor sommige mensen is dit gunstig. Voor anderen – vooral wie grote apparaten simultaan gebruikt – kan het duurder uitpakken.
Hoeveel betaal je nu echt?
Laten we het concreet maken met enkele voorbeelden.
Voorbeeld 1: Gemiddeld gezin
De gemiddelde Vlaamse maandpiek is 4,37 kW (volgens VREG data van 470.000 huishoudens).
Met het 2025-tarief betaal je:
– 4,37 kW × €52,95 = €231 per jaar (excl. btw)
– Of €19,25 per maand (excl. btw)
Voorbeeld 2: Gezin met hoge pieken (6 kW)
Je kookt regelmatig elektrisch (kookplaat + oven = 6-8 kW) en laadt soms je elektrische wagen terwijl je kookt.
Met een piek van 6 kW betaal je:
– 6 kW × €52,95 = €318 per jaar (excl. btw)
– Of €26,50 per maand (excl. btw)
Voorbeeld 3: Bewust spreiden (3 kW)
Je let er op om grote apparaten niet tegelijk te gebruiken.
Met een piek van 3 kW betaal je:
– 3 kW × €52,95 = €159 per jaar (excl. btw)
– Of €13,25 per maand (excl. btw)
Het verschil tussen 6 kW en 3 kW? Maar liefst €159 per jaar – bijna €13 per maand.
Wat veroorzaakt hoge pieken?
Om je piek te verlagen, moet je eerst weten wat hem veroorzaakt. Dit zijn de grootste piekmakers in een gemiddeld huishouden:
Koken (6-10 kW)
- Elektrische kookplaat: 3-6 kW
- Oven: 2-4 kW
- Samen: 6-10 kW – dit is vaak de grootste boosdoener
Elektrische wagen laden (3-22 kW)
- Standaard thuislader: 3,7-7,4 kW
- Snellader thuis: 11-22 kW
- Gevaar: Als je laadt terwijl je kookt, kan je piek oplopen tot 15+ kW
Wasmachine, droogkast, vaatwasser (2-3 kW elk)
- Individueel niet zo erg
- Probleem: Als je ze tegelijk laat draaien, tellen ze op
Warmtepomp (2-8 kW piek, maar meestal laag)
- Goed nieuws: Warmtepompen zijn eigenlijk gunstig voor het capaciteitstarief
- Ze draaien vaak, maar op relatief laag vermogen (2-3 kW continu)
- Uitzondering: Hele koude dagen met volledige capaciteit
Combinaties zijn dodelijk
Het grootste probleem is niet één apparaat, maar combinaties:
– Avondeten koken (8 kW) + EV laden (7 kW) = 15 kW piek
– Wasmachine (2 kW) + droogkast (3 kW) + vaatwasser (2 kW) + oven (3 kW) = 10 kW
Hoe verlaag je je capaciteitstarief? (Zonder batterij)
Goed nieuws: je kunt je piek verlagen zonder meteen een thuisbatterij aan te schaffen. Hier zijn concrete tips:
1. Spreiding is key: de 10-minuten regel
Simpele regel: Wacht 10 minuten tussen het aanzetten van grote apparaten.
Voorbeeld:
– ❌ Oven + kookplaat + wasmachine tegelijk starten = 8-10 kW piek
– ✅ Eerst oven (heet op), dan kookplaat, dan wasmachine = max 4-6 kW piek
Besparing: €50-100 per jaar
2. Elektrische wagen slim laden
Als je een EV hebt, is dit cruciaal:
– Laad ’s nachts (tussen 23:00-07:00 uur)
– Gebruik slimme laadpaal met piekvermijding
– Nooit laden tijdens koken (tenzij je batterij hebt)
Besparing: €80-150 per jaar
3. Timing van huishoudtoestellen
- Vaatwasser en wasmachine: Start ze ’s nachts met vertraagde start
- Droogkast: Gebruik overdag als je zonnepanelen hebt, of ’s nachts
- Boiler: Als je een elektrische boiler hebt, zet die op nachttarief
Besparing: €30-60 per jaar
4. Monitoren via Mijn Fluvius
Log in op het Mijn Fluvius platform en:
– Check je maandpieken van de afgelopen maanden
– Identificeer wanneer je piekt (datum + tijdstip)
– Zoek uit welk apparaat toen draaide
Dit geeft je inzicht in jouw specifieke situatie.
5. Investeer in slimme stekkers
Met slimme stekkers (€10-30 per stuk) kun je:
– Apparaten op afstand besturen
– Automatisch laten starten op gunstige momenten
– Zien welk apparaat wanneer hoeveel verbruikt
Besparing: €20-40 per jaar (nadat je je gedrag aanpast)
Hoe helpt een thuisbatterij met capaciteitstarief?
Nu we de basis hebben behandeld, kom ik bij de krachtigste oplossing: peak shaving met een thuisbatterij.
Wat is peak shaving?
Peak shaving betekent letterlijk “pieken afvlakken”. Een slimme thuisbatterij:
1. Monitort continu je stroomverbruik
2. Detecteert wanneer je veel tegelijk verbruikt
3. Levert energie vanuit de batterij in plaats van vanuit het net
4. Vermijdt zo een hoge netafname-piek
Het mooie is: dit gebeurt volledig automatisch met een goed EMS (Energy Management System). Jij hoeft niets te doen.
Hoeveel bespaar je?
Een thuisbatterij reduceert je maandpiek gemiddeld met 25-50%, afhankelijk van:
– Je batterij capaciteit (5-12 kWh)
– Je verbruiksprofiel
– Je huidige piek
Rekenvoorbeeld:
– Huidige piek: 5 kW → €265/jaar capaciteitstarief
– Met batterij piek: 3 kW → €159/jaar capaciteitstarief
– Besparing: €106 per jaar (alleen op capaciteitstarief)
Maar let op: een batterij bespaart je natuurlijk ook op andere manieren:
– Eigen zonne-energie gebruiken i.p.v. terugleveren (grootste besparing!)
– Dynamische tarieven benutten
– Back-up stroom bij stroomuitval
De totale besparing ligt vaak tussen €200-500 per jaar, afhankelijk van je situatie.
Voor wie is een batterij de moeite?
Een thuisbatterij is vooral interessant als je:
– Zonnepanelen hebt (grootste ROI factor)
– Hoge pieken hebt (>5 kW regelmatig)
– Een EV hebt die je thuis laadt
– Elektrisch kookt en moeilijk kunt spreiden
– Werkt vanuit huis (meer dagverbruik)
Voor een gemiddeld gezin met zonnepanelen verdien je een batterij terug in 6-10 jaar, en gaan batterijen makkelijk 10-15 jaar mee.
Veelgemaakte fouten en mythes
❌ Mythe 1: “Met een batterij betaal je geen capaciteitstarief meer”
Realiteit: Je betaalt minstens het minimumtarief van €125/jaar (2,5 kW forfait). Een batterij verlaagt je piek, maar elimineert het tarief niet volledig.
❌ Mythe 2: “Warmtepompen zijn slecht voor capaciteitstarief”
Realiteit: Warmtepompen zijn juist gunstig! Ze draaien op relatief laag vermogen (2-3 kW continu). Het is de combinatie met andere apparaten die problemen geeft.
❌ Mythe 3: “Eén keer een hoge piek en je betaalt het hele jaar”
Realiteit: Je tarief is het gemiddelde van 12 maandpieken. Eén uitschieter valt mee. Structureel hoge pieken zijn het probleem.
❌ Mythe 4: “Het capaciteitstarief is de grootste kost op mijn factuur”
Realiteit: Voor een gemiddeld gezin is capaciteitstarief ongeveer 7-20% van de totale energierekening. Je verbruik (kWh) is nog steeds veruit het grootste deel.
Samenvatting: Jouw actieplan
Laten we het concreet maken. Dit kun je vandaag nog doen:
- Check je huidige piek
– Log in op Mijn Fluvius
– Bekijk je maandpieken van afgelopen 3 maanden
– Gemiddelde >4,5 kW? Dan is er ruimte voor besparing - Identificeer je grootste piekmakers
– Koken + EV laden tegelijk?
– Meerdere apparaten simultaan?
– Welk tijdstip piekt het? - Start met simpele wins
– 10-minuten regel tussen grote apparaten
– EV ’s nachts laden
– Vaatwasser en wasmachine op nachttarief - Overweeg een thuisbatterij als je:
– Zonnepanelen hebt
– Structureel hoge pieken hebt (>5 kW)
– Moeilijk kunt spreiden door lifestyle
Potentiële besparing:
– Alleen gedrag aanpassen: €50-150/jaar
– Met slim laden EV: €80-200/jaar
– Met thuisbatterij: €200-500/jaar (inclusief andere voordelen)
Klaar om te besparen?
Het capaciteitstarief hoeft geen dure verrassing te zijn. Met bewust verbruik en de juiste tools kun je flink besparen op je energierekening.
Ben je benieuwd hoeveel jij exact kunt besparen met een thuisbatterij? Of wil je weten welke batterij het beste past bij jouw situatie? Bij SmartPeak denken we graag met je mee. We analyseren jouw verbruiksprofiel en geven eerlijk advies – ook als een batterij (nog) niet de beste keuze voor jou is.
Vraag een gratis adviesgesprek aan →
Want slim omgaan met jouw energie, dat begint bij inzicht.
Bronnen
Deze blog is gebaseerd op officiële informatie en data van:
- VREG (Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt)
– Regelgeving capaciteitstarief: https://www.vreg.be/nl/capaciteitstarief
– Gemiddelde maandpiek data (4,37 kW) gebaseerd op 470.000 huishoudens - Fluvius
– Tariefinformatie 2025: https://www.fluvius.be/nl/thema/factuur-en-tarieven/capaciteitstarief
– Mijn Fluvius platform voor monitoring: https://mijn.fluvius.be - Technische specificaties thuisbatterijen
– ROI berekeningen gebaseerd op gemiddelde Vlaamse verbruiksprofielen en huidige energietarieven
Auteur: Kevin Blancard
Laatst bijgewerkt: 8 november 2025
