Overdag wekken zonnepanelen vaak meer stroom op dan je woning verbruikt. Zeker op zonnige dagen in het voorjaar of de zomer. Maar wat gebeurt er eigenlijk met die “extra” energie die je niet onmiddellijk nodig hebt? Veel mensen denken dat die verloren gaat, maar dat is gelukkig niet zo — al is het verhaal wel iets genuanceerder.
De waarheid is: je overtollige energie verdwijnt niet. Je omvormer stuurt het automatisch terug naar het elektriciteitsnet. Maar de grote vraag is: hoeveel is die teruggeleverde energie eigenlijk waard? En nog belangrijker: hoeveel mis je door het niet zelf te gebruiken?
In deze blog ontdek je precies hoe je omvormer omgaat met overtollige stroom, wat injectie je oplevert, en hoe je je rendement kunt maximaliseren door slimmer om te gaan met je zonne-energie.
Hoe je omvormer werkt
De omvormer zet de gelijkstroom (DC) van je zonnepanelen om naar wisselstroom (AC) zodat je die in huis kunt gebruiken. Op elk moment vergelijkt hij wat je panelen produceren met wat je woning verbruikt.
- Is de productie kleiner dan het verbruik? Dan haalt je huis het verschil van het net.
- Is de productie groter dan het verbruik? Dan stuurt je omvormer die overschot terug het net op — dat noemen we injectie.
Dit gebeurt volledig automatisch. Je omvormer schakelt naadloos tussen deze twee modi, vaak honderden keren per dag. Je merkt er als gebruiker niets van — behalve op je energiefactuur.
De omvormer is dus niet alleen een “converter” van DC naar AC, maar ook een intelligent distributiesysteem dat continu bepaalt waar je zonne-energie naartoe gaat: naar je huis of naar het net.
Wat levert die injectie op?
Sinds de terugdraaiende teller verdween, wordt je verbruik en injectie apart gemeten. Voor elke kilowattuur (kWh) die je verbruikt, betaal je het normale tarief (gemiddeld rond €0,35–€0,45/kWh inclusief heffingen). Voor elke kWh die je terug op het net zet, krijg je een vergoeding van je leverancier — meestal tussen €0,04 en €0,10/kWh.
Laten we dit met een concreet rekenvoorbeeld verduidelijken:
Voorbeeld: Zonnige middag in mei
Op een zonnige dag produceer je 10 kWh. Je gebruikt op dat moment zelf 4 kWh. De overige 6 kWh gaan het net op → je krijgt bv. €0,06/kWh = €0,36 vergoed.
Maar als je diezelfde 6 kWh zelf had gebruikt (bijvoorbeeld door je wasmachine, vaatwasser, en boiler te laten draaien), had je €2,40 uitgespaard (@ €0,40/kWh).
Het verschil: €2,40 – €0,36 = €2,04 gemist op één dag.
Je eigen stroom verbruiken is 5 tot 6 keer meer waard dan wat je krijgt bij injectie.
Het grote plaatje: een volledig jaar
Laten we dit doorrekenen voor een gemiddeld Vlaams huishouden met zonnepanelen:
Uitgangssituatie:
– 10 zonnepanelen (totaal 4.000 Wp)
– Jaarproductie: 4.000 kWh
– Zelfverbruik zonder optimalisatie: 30% = 1.200 kWh
– Teruglevering (injectie): 70% = 2.800 kWh
Financiële impact:
Wat je bespaart (zelfverbruik):
– 1.200 kWh × €0,40/kWh = €480 bespaard
Wat je krijgt (injectie):
– 2.800 kWh × €0,05/kWh gemiddeld = €140 vergoed
Totaal rendement: €480 + €140 = €620 per jaar
Het gemiste rendement
Maar wat als je die 2.800 kWh zelf had kunnen gebruiken in plaats van terug te leveren?
- 2.800 kWh × €0,40/kWh = €1.120 extra besparing
In plaats van €140 vergoeding, had je €1.120 bespaard. Verschil: €980 per jaar dat je “op tafel laat liggen” door niet je eigen energie te gebruiken.
Dit verklaart waarom zelfverbruik optimaliseren – via slim plannen of een thuisbatterij – zo’n grote impact heeft op je energiebesparing.
Hoeveel overtollige stroom heb je eigenlijk?
De hoeveelheid overtollige energie varieert sterk per seizoen en per dag:
Zomer vs Winter
Zomerdagen (mei – augustus):
– Lange dagen met veel zonuren
– Productiepieken tussen 11u-16u
– Vaak 6-8 kWh overtollig per dag (bij 10 panelen)
– Maandelijks: 180-240 kWh injectie
Winterdagen (november – februari):
– Korte dagen met minder zon
– Productie valt vaak samen met verbruikspiek (avondeten = schemering)
– Vaak slechts 1-2 kWh overtollig per dag
– Maandelijks: 30-60 kWh injectie
Werkdag vs Weekend
Werkdagen:
– Huis grotendeels leeg overdag
– Alleen standby-verbruik (koelkast, router, wekker)
– 70-80% van productie gaat het net op
Weekenddagen:
– Meer activiteit overdag (koken, wassen, stofzuigen)
– 40-50% van productie gaat het net op
Gemiddeld over een jaar: 60-70% van je zonne-energie wordt teruggeleverd als je geen maatregelen neemt. Dit percentage daalt naar 30-40% met slim plannen en naar 15-25% met een thuisbatterij.
Slimmer verbruiken = meer rendement
De logische conclusie? Hoe meer je van je eigen stroom gebruikt op het moment dat ze wordt opgewekt, hoe beter. Dit noemen we zelfverbruik verhogen.
Praktische tips zonder batterij
Verschuif verbruik naar overdag:
– Wasmachine en droogkast laten draaien tussen 11u-15u (gebruik timer)
– Vaatwasser starten na de lunch (eco-programma = 3 uur)
– Boiler verwarmen tijdens piekproductie (programmeerbare thermostaat)
– Stofzuiger, strijkijzer gebruiken op zonnige middagen
– Elektrische auto laden overdag (als je thuiswerkt of zonnepanelen op carport hebt)
Met deze aanpassingen kun je je zelfverbruik verhogen van 30% naar 40-50%.
Rekenvoorbeeld:
– Van 1.200 kWh zelfverbruik → naar 1.800 kWh zelfverbruik
– Extra besparing: 600 kWh × €0,40 = €240 extra per jaar
– Minder injectie: van 2.800 kWh → naar 2.200 kWh
Gebruik slimme technologie
- Slimme stekkers die apparaten automatisch inschakelen bij zonneproductie
- Energiemonitor (zoals Homewizard) om je verbruik in real-time te zien
- Slimme thermostaat die je boiler verwarmt tijdens zonnige uren
Zo stijgt je zelfverbruik — het percentage zonne-energie dat je direct gebruikt — vaak van 30% naar 50% of meer.
En wat als je niet thuis bent?
Op momenten dat je weinig verbruik hebt (bijvoorbeeld op werkdagen), blijft er energie over. Die wordt dan automatisch naar het net gestuurd.
Steeds meer mensen gebruiken vandaag energiebeheersystemen (EMS) of thuisbatterijen om dat slimmer te regelen.
De thuisbatterij oplossing
Een thuisbatterij slaat je overtollige energie overdag op, zodat je het ’s avonds en ’s nachts kunt gebruiken. Hiermee verhoog je je zelfverbruik naar 60-75%.
Hetzelfde gezin, nu met 5 kWh thuisbatterij:
– Zelfverbruik: 70% = 2.800 kWh
– Teruglevering: 30% = 1.200 kWh
Financiële impact:
– Zelfverbruik: 2.800 kWh × €0,40 = €1.120 bespaard
– Injectie: 1.200 kWh × €0,05 = €60 vergoed
– Totaal: €1.180 per jaar
Vergeleken met de situatie zonder batterij (€620), bespaar je dus €560 extra per jaar. Over 10 jaar is dat €5.600 extra rendement — bovenop de besparing op je capaciteitstarief.
Energiemanagementsystemen (EMS)
Een goed EMS regelt automatisch wanneer apparaten aanslaan, wanneer je batterij laadt, en zelfs wanneer je elektrische auto laadt. Het doel: maximaal zelfverbruik, minimale injectie.
Moderne systemen zoals die van Victron Energy, Growatt, of Huawei kunnen:
– Je batterij laden tijdens zonpieken
– Je warmtepomp aansturen tijdens overproductie
– Je elektrische auto slim laden
– Je boiler verwarmen op zonne-energie
Samengevat
- De omvormer stuurt alle overtollige stroom automatisch naar het net (injectie)
- Die teruggeleverde energie is 5-6 keer minder waard dan wat je zelf gebruikt
- Gemiddeld lever je 60-70% van je productie terug zonder maatregelen
- Het verschil tussen verkopen (€0,05) en zelf gebruiken (€0,40) is enorm: tot €980 per jaar gemist rendement
- Slim timen verhoogt zelfverbruik naar 40-50%: €200-300 extra besparing
- Een thuisbatterij verhoogt zelfverbruik naar 60-75%: €500-600 extra besparing
- Elke kWh die je zelf benut is er één minder die je moet aankopen — en dat voel je sterk in je energiekost
De boodschap is duidelijk: je omvormer doet zijn werk perfect door overtollige energie terug te leveren. Maar de slimme eigenaar zorgt ervoor dat er zo min mogelijk overtollig is door zelfverbruik te maximaliseren.
Wil je weten hoeveel jij kunt besparen?
Bij SmartPeak berekenen we je specifieke situatie: je productie, je verbruiksprofiel, en je injectiepatroon. Zo bepalen we precies hoeveel een thuisbatterij en EMS-systeem jou kunnen opleveren.
Benieuwd naar jouw besparingspotentieel? Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek. We analyseren je situatie en tonen je realistisch wat je kunt besparen — zonder verkooppraatjes.
Bronnen
Deze blog is gebaseerd op officiële informatie en actuele data van:
- Fluvius (Netbeheerder Vlaanderen)
– https://www.fluvius.be/nl/thema/zonnepanelen
– Informatie over digitale meters, teruglevering, en omvormer werking - VREG (Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt)
– https://www.vreg.be/nl
– Officiële tariefstructuren en regelgeving voor zonnepanelen - CallMePower – Injectietarief vergelijking november 2025
– https://callmepower.be/nl/energie/gids/tarief/injectietarief
– Actueel overzicht van injectietarieven per energieleverancier - Test Aankoop – Zelfverbruik optimaliseren
– https://www.test-aankoop.be/woning-energie/hernieuwbare-energie
– Consumenteninformatie over zelfverbruik en besparingsstrategieën - Zen Zonne-energie – Zelfconsumptie verhogen
– https://www.zen-zonne-energie.be/zonnepanelen/zelfconsumptie/
– Data over zelfverbruikspercentages (30% → 60-75% met batterij) - Luminus – Digitale meter en injectie
– https://lumiworld.luminus.be/
– Informatie over teruglevering en financiële impact
Alle prijzen en tarieven zijn gebaseerd op gemiddelde marktprijzen in Vlaanderen per november 2025 en kunnen variëren per energieleverancier en contract.
